Basic HTML Version
Ж
ЕР МӘСЕЛЕСІНІҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ
361
басымбөлігі өздерініңнегізгі және айналымдағықаражатынан
тез арада айырылып қалды. Олар өздеріне тиесілі ұқсатушы,
қызмет көрсетуші ұйымдардың акцияларын тіпті арзан бағаға
сатып жіберді: бұл жағдай ауылшаруашылығы өндірушілерін
оны басқаруға қатыстыру идеясын жүзеге асыруға мүмкіндік
бермеді. Оларжергежәне өндірген өнімдеріне әрдайым тиімді
билік ете алмады. Тіпті мұндай шаруашылық басшылары
астықтың тоннасын 20-30 АҚШ долларына сатқан келеңсіз
жағдайлар да болды.
Бұдан басқа, бағаның құнсыздануы, «жабайы баспа-бас
айырбастың» кең қанат жаюы, ауылшаруашылығы өнімдерін
өткізу нарығының тарылуыжағдайындашаруашылықтардың
қарызы көбейіп кетті. 1998 жылдың басына қарай аталмыш
саланың қарызы120млрд теңгеге жетті. Ауылшаруашылығы
инвесторлар үшін өте тартымсыз болды.
90-шы жылдардың соңында ел экономикасының
ауыл шаруашылығы өндірісіндегі инвестицияның үлесі
0,4 % төмендеді. Өнімді өткізу мен ауыл шаруашылығы
тауар өндірушілерін жабдықтаудың қалыптасқан жүйесінің
бұзылуы, өз кезегінде, астық, ет, көкөніс және басқадай ауыл
шаруашылығыөнімдерін өткізудің ең ірі арналарынжоғалтуға
апарып соқты.
Ішкі рынокты қорғау жүйесінің жоқтығы отандық тауар-
лардыығыстырып, шетелдік өнімдердің ағылуына жол ашты,
мұның өзі өндірістің құлдырауына қосымша себеп болды.
Қалыптасқан ахуал реформаланған шаруашылықтарды
жекешелендіруден кейінгі кезеңде қолдауды, нарық
жағдайында ауыл шаруашылығы кәсіпкерлерінің қалыпта-
суына ықпал ететін мемлекеттік қолдау жүйесін жасауды
қамтамасыз етудің кезек күттірмейтін шаралар кешенін
қабылдауды талап етті.
Сонымен қатар, егер 1998 жылы мемлекеттің көптеген
ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын банкроттау үрдісін