Basic HTML Version
78
ССР Орталық Мемлекеттік архиві, 64-қор, І-тіркеме, 1144-
іс). Омбы қаласында өткен демонстрациядағыдай емес, бұл
жолы Жақып мырза нақты да батыл сөйлеп, патша манифесін-
де айтылған бостандықты халықтың өзі іске асыруы қажеттігін
айтады. Демонстрацияны ұйымдастырушылар (ішінде, əрине,
Ақбаев та бар) осы митингіге қатысушылар атынан Минис-
трлер Советі төрағасына Витте-телеграмма жолдайды (бұл да
сонда). Онда олар патша үкіметінен саяси бостандықты жүзеге
асырып, жексұрын чиновниктерді алып кетуді талап етеді. Бұл
телеграммаға жауап ретінде Ішкі істер министрлігі Семей гу-
бернаторына ешбір талапқа бағынбау керектігін айтып хабар-
лайды. Осының өзі халыққа патша манифесінің тек қана алдау,
көзбояушылық екендігін ұғындырды.
Ел арасында, баспасөз беттерінде халықтың сана-сезімін
ояту мақсатында жиі бой көрсете бастағанЖ.Ақбаевқа да патша
өкіметінің құрығы жетпей қоймады. Патшаға қарсы көтеріліс
ұйымдастырушы ретінде өтірік-шыны аралас бірнеше жала
жабылып, 1906 жылдың тамызында Омбы сот палатасының
көшпелі сессиясында оның ісі қаралады. Алайда, юридикалық
білімі мол Жақып мырза өзіне тағылған əрбір айыпқа орнықты
да нақты дəлелдермен жауап беріп, сот палатасының мүшелерін
амалсыздан өзін ақтауға мəжбүр етеді. Патша əкімдерін
қоқан-лоққысы оның күресін үдетпесе, қажыта алмайды. 1907
жылдың маусымында Қоянды жəрмеңкесінде Жақып мырза
келімсектерге жер бөлу комиссиясына Мемлекеттік Думаның
рұқсатынсыз бір қарыс та жер бермейтіндіктерін, бұл жолда,
өлу қажет болса да, барыншы қарсыласатындықтарын айтады.
Қырағы көзді патшалық үкімет бұл жолы да мүлт жібермеді.
Патша үкіметі мен Уақытша үкімет кезінде қудаланып
қана қоймай, Жақып мырза Кеңес өкіметі орнаған соң да
түрлі жаланың құрбаны болды. 1919 жылы Кеңес өкіметін
жақтағаны үшін колчактық əскери дала соты оған ату жазасы-
на үкім шығарады. Алайда, дала сотының бұл үкімі не себеп,
болғаны нақты белгісіз, əйтеуір күшіне енбей қалады. Кейіні-
рек, ақ гвардияшылар талқандалып, Кеңес үкіметі толық билік-
ке ие болғанда Ж.Ақбаев мемлекеттік деңгейдегі түрлі жауап-