Basic HTML Version
77
де, бұл жердегі оның сөзінде бейбіт демонстрацияға шығуға
шақырған пікірі басымдау болды. Сондықтан да, тек осы ми-
тингіде сөз сөйлегені үшін ғана оны аяқ астынан Омбы сот
палатасындағы қызметінен қуылды дегеніміз негізсіз сияқты.
Дəрежелі қызметтен қудалануы Жақып мырзаны алған бетінен
қайтара алмады, ол өзінің ұстанған мақсатына жету жолында
қайсыбір қиындық болса да, көріп алуға бел буған болатын.
Белгілі бір аралықта берілген баспасөз бостандығын пайдала-
нып, патша үкіметінің отаршылдық саясатын, басқару аппа-
ратын өткір сынға алған мақалалар жазды. Сондай-ақ туған
халқы арасында үкіметке қарсы үгіт-насихат жұмыстарын
үзбей жүргізіп отырды. Қарапайым халықтың арқасында күн
көріп келе жатқан үстем тап өкілдерін сынай келе: «Азамат-
тар! Мұндай жағдай тек Қарақарлы уезінде ғана орын алып
отырған жоқ, онан асып түсетін де уездердің бар екендігіне
айғақ бола аламын», – деп жазды «Қарқаралыдан хат» атты
мақаласында («Степной край» газеті, 15 желтоқсан, 1905 жыл).
Қазақ еңбекшілерін тонап-қанаудағы уез əкімшілігінің қазақ
бай-болыстармен арадағы өзара байланысы мен өзара бағы-
ныштылығын, бірге жүргізіп отырған іс-əрекеттерін түсіндіре
біледі. Отаршылдық жүйенің реакциялық сипатын қанық
түсінген ол бар күшін «саяси бостандық» сөзінің мəн-мағы-
насын еңбекшілерге ұғындыруға жұмсайды. Бұл орайда
Жақып мырза баспасөз беттерін ғана пайдаланып қоймай, со-
нымен бірге, елдегі саяси жағдайды түсіндіруде, көпшілік ара-
сына барып, ауызекі үгіт жұмыстарымен айналысуды да ұмыт
қалдырмайды.
1905 жылғы 15 қарашада Қарқаралы қаласында патша мани-
фесімен танысуға арналған үлкен демонстрация өтеді. Ж.Ақ-
баев осы демонстрацияны ұйымдастырушылардың белді бірі
болып, патша манифесін қазақ тіліне аударып берді. Митингіге
тек қана қазақтар емес, татарлар мен орыстар да қатысқан бо-
латын. Жергілікті уез бастығының генерал-губернаторға жаз-
ғанындай, бұл демонстрацияға қатысушылар «Полиция жой-
ылсын!», «Крестьян басшылары жойылсын!» деген талап-
тілектермен қала көшелерінде кеш түскенше жүрді (Қазақ