Page 76 - Әнуарбек Әуелбек. Болашығына қол созған Қазақстан

Basic HTML Version

76
бас бостандығына жəне тікелей қаналған қырғыздардың
(қазақтардың –
Ə.Ə.
) тұрмыс-күйін аз да болса жақсартуға
қызмет еткен болар еді», – деп жазады.
Санкт-Петербург университетін тəмамдаған соң, Жақып
мырза 1905 жылдың күзіне дейін Омбы сот палатасында
жұмыс істеді. Алайда, ол патшалық сот палатасына емес, бұл
кезеңдерінің бəрінде де ел теңдігі, бостандығы үшін қызмет
етті. 1905 жылдың маусымында Қарқаралы уезіндегі Қоянды
жəрмеңкесінде жазылып, соңына 14,5 мың адам қол қойған
əйгілі петицияны ұйымдастырып, патшаға жолдаған Ақбаев
деген пікір айтылып жүр (қараңыз: «Орталық Қазақстан»
газеті, 1990 жыл, №13 – 15). Бұл, шынында да шындыққа жа-
насатын сияқты. Бұрыннан-ақ қазақ жерін отарлап, халқын
орыстандыру секілді патшалық Ресейдің өктемдік саясатын
əшкерелеп, оған қарсы үгіт-насихат жүргізіп жүрген, сондай-
ақ Əлихан Бөкейханов пен Ахмет Байтұрсыновтай абзал аза-
маттармен пікірлес дос болып, бір мақсатта күрескен адамның
мұндай ірі оқиғадан қалыс қалуы қисынға келмесе керек-ті.
Кезінде патша өкіметіне үлкен үрей тудырған петицияны заң
тəртібіне түсіріп, нақты да дəл сөздермен түсінікті етіп жазу-
да қазақтың ең алғашқы сауатты да беделді заң қызметкерінің
ой-пікірі, ұсынысының қажет екендігін дəлелдеп жатудың өзі
артықтық ететін секілді. 1905 жылдың 29 қазанындағы Ом-
бы сот палатасының жалпы жиналысының шешімі бойынша
Ақбаевтың жұмыстан кетуі де, кім біледі, бəлкім, осындай оқи-
ғалардан соң жүзеге асқан болар. Мұны: «саяси көзқарасыма
байланысты юстиция органдарынан жұмыстан шығарылдым»
деп «Степной край» газетінде оның өзі де жазған болатын (1905 ж.,
9 қараша, №235). Əрине, біз бұл жерде Ж.Ақбаевтың өзге де
революциялық толқуларға, демонстрациялар мен митингілерге
қатысқандығын ұмытып отырғанымыз жоқ. Мəселен, ол 1905
жылдың 17 қазанында шыққан патша манифесінің хабарла-
нуына орай 19 – 20 қазан күндері Омбыда өткен демонстрация-
ға қатысып, сөз сөйлеген болатын. Қара халықтың казактар-
мен қақтығыста бекер қырылып қалатындығын түсінгендіктен