Basic HTML Version
72
кейбір қырлары «жасырынған» болатын. «Ақталған аза-
маттар жайында жазып, оқырманды таңдандыра алмай-
сың», – деген бір əріптесімнің ақылы аз ғана кібіртіктен-
діргенмен, халқымызға опа бере қоймаған қос бірдей қоғамдық
құрылыста да өзінің басын өлімге байлап, бойындағы барлық
күш-қуатын, зерделеп жинаған шапағаты мол ілім-білімін
туған елі үшін арнап өткен арыстай азамат жайында бар
білгенімізбен оқырман қауымды таныстыра кетуді де пары-
зымыз санадық.
Соңғы жылдарымыздың мақтаныш кітабында қалдыратын
кіп-кішкентай ғана оқиғасының бірі болар – Қазақстанның
Ресейге өз еркімен қосылғаны-қосылмағаны төңірегінде алты
алаштың баласы болып «шу» көтеріп жатырмыз. Бұл – ерте ме,
кеш пе – нақты ақиқатын, соңғы түйінін қажет етер мəселенің
бірі болып əлі де қалып отыр. Кейде біз тарихи деректер
дейміз де, кезінде кейбір жағдайларға байланысты (бірінші –
саяси, екінші – экономикалық) лажсыздан жасалған, іске асуға
мəжбүр еткен, ат төбеліндей аз ғана топтың ақыл-ойымен
жүзеге асқан шараларды тілге тиек етуден жалықпаймыз.
Жарайды, тарихи деректің аты, тарихи дерек делік, дегенмен
қулығы мен сұмдығы көп, қылт еткен қуанышының астын-
да ғасырларға жетерлік қайғысы, жылт еткен жұбанышының
астарында жүз жылдық жамандығы бой көрсетпей, бұғып
жатқан сол бір оңы мен солының, ақ пен қарасының ара-жігін
ажырата алмас тайғанақ тағдырлы қысылтаяң кезеңде əліпті
таяқ деп білмейтін жалпы халықтың, кең даланың құнарлы да
шүйгінді жерлерінен байқап көшіп, талғап қонатын халықтың,
өмір бойы ата-тегі мекен қылған атажұрты мен кіндікжұртын
өзге елдің құзырына өзінің еркімен бере қойған кезі бұрын-
соңды мұра боп қалған, тарихи құжаттардың ешбірінде кез-
десе қоймапты. Қаншама жерден нешетүрлі дəйектер мен дə-
лелдер келтіруге тырысайық, бəрібір – бос сөз. Қара жердің
ғана қайырымын көріп өскен қазақ халқы үшін жер дауы
өзге талас-тартыстың ішіндегі ең ірі мəселесінің бірі болған.
Қарамағында қаймағы бұзылмаған, құнарлы жер-суы болған