Page 69 - Әнуарбек Әуелбек. Болашығына қол созған Қазақстан

Basic HTML Version

69
осы күнгі хал-жағдайымызға байыппен қайта бір назар салып,
ой елегінен өткізейік.
Қазіргі таңда дүниеге іңгəлаған баламен бірге құжат атты
бір жапырақ қағаздың да ере келетіні баршаңызға аян. Араға
екі-үш күн салып, əлгі қағазбен АХАТ-қа (ЗАГС-ке) қарай
шапқылаймыз. Сол АХАТ-ымыз мешіттің екінші үйінен орын
алар болса, жарық дүниеге келіп жатқан мұсылман балалары-
ның жеке тізімі дап-дайын болып шыға келер еді. Баланы туу
туралы куəлігін əкесіне салтанатпен табыс ету – мешіттің
беделін түсіре қоймас деген ойдамыз.
Əдетте, жас бала, не жеті, не тоғыз жасқа толғанда, сүндетке
отырғызылады. Мойындауымыз керек, қала жұртшылығы үшін
бұл да оп-оңай жүзеге аса салар шаруа емес. Бұл орайда əркім
əрқандай жолмен түрлі іс-əрекет жасауға мəжбүр болып жата-
ды. Оның үстіне, сүндетке отырғызылған балалардың тізімін
бір орталыққа жинап жатқан да ешкім жоқ. Ал, бұл тізімнің
əлеуметтік зерттеу мəселелеріне де тигізер пайдасы аз болмасы
белгілі. Негізі, халқымыздың үрдісі бойынша, ер бала сүндетке
отырғызылған күннен бастап мұсылман қатарына өткен бо-
лып саналады. Ендеше, бұл мəселеге атүсті қарағанша, қала
жұртшылығын əрі-сəрі күйге түсірмей, мешіттің жанындағы
үшінші үй қызметкерлерін талапкерлердің шаңырағына жібе-
ріп, жас бала аяғынан тұрып, шауып кеткенше жауапкер етіп
қойған орынсыз емес сияқты. Əрине, мұндай істердің барлығы
да белгілі бір мөлшерде ақы алу арқылы жүзеге асырылады.
Негізгі мəселе – мешіттегі мұндай жауапты жұмыстарға тек
діндəр болып қоймай, арнайы мамандықты меңгерген (өзінің
атқарар ісіне орай) жандар орналастырылуы қажет.
Тағы бір үлкен мəселе – жастардың үйлену тойы. Қазіргі
үрдіс қандай? Жас жұбайлар, ең алдымен, некеге тіркелу той-
ын өткізеді. Қызыл-жасылды гүлге оранған жұбайлар Неке са-
райына бір ай бұрын өтініш беріп жүріп, азды-көпті шығынмен
(аз дегеніміз артықтау-ау), қолдарына «Ендігі жерде ерлі-
зайыптысыңдар» деген қатырма қағаз алып шығады. Ортақ
шаңырақтың отын тұтатып, өле-өлгенше бірге тұрып өтсең