68
мешіттен, мешітіміз мемлекеттен іргесін аулағырақ ұстағысы
келетін секілді. Сонда осы екеуінің қажет жерінде жұптаса,
қажет емес жерінде жеке-дара жұмыс жүргізуіне болмас па
екен? Біздіңше, болатын секілді, қисынға келер тұстары аз емес.
Тек, мұндай күрделілірек мəселелерді жүзеге асыруда (біздің
еліміздің ешбір жерінде əзірге орын алып отырмағандығы-
нан) батылымыздың жете қоймайтындығы ғана аяққа орал-
ғы болары шындық.
Біле білген адамға əрбір ұлттың ұлттық қасиетін жоймай, өз
өзгешелігін, ұйыған айрандай бірлік, ұйымшылдығын сақтап
отыруы олардың наным-сеніміне, дəл айтсақ, дініне ерекше
байланысты. Бұл мəселені, əсіресе, қазіргідей коммунизмнің
болашағы көмескілене, сағымға айналған, капитализмнің ауы-
лына ат шаптыруға батылдығымыз жетіңкіремей жатқан уақыт-
ша идеологиялық тоқырау кезінде, халықтың басын біріктіру
шаруасы аса зəрулікке ұшыраған шақта қолға алғанның ар-
тықтығы жоқ сияқты. Бұл əңгімемізде тек мұсылман діні
төңірегінде сөз қозғағанымызбен, көтеріліп отырған мəселе-
лер барысында христиан дініне сенушілер үшін де түрлі іс-
шаралар атқаруға болады.
Сонымен, мешіттердің жұмысын қазіргі өмірімізбен астас-
тырудың қандай жолдары бар деген нақты мəселеге көшейік.
Ол үшін астанамыздағы жалғыз мешітті мысал ретінде алайық.
Біздіңше, жобасы жасалынып, енді салына бастауын күтіп
отырған жаңа мешітті шартты түрде үш үйге бөлуге бола-
тындай. Оның бірінші, негізгі үйі осы күнге дейінгі мешіттің
атқарып келген ісін атқарады (медресе де соның құрамында).
Екінші үйіне қазіргі таңдағы азаматтардың хал актілерін
(ЗАГС) тіркеп отыратын мекеменің қызметі жүктеледі (əрине,
мұсылмандар үшін). Үшінші үйі шақыру бойынша қайтыс
болған адамдарды жерлеу рəсімі мен балаларды сүндетке
отырғызу, тағы басқа ірілі-ұсақты шаруалармен айналысады.
Мешіттегі бүкіл қызметке кім көрінген емес, дін жолында жүр-
ген азаматтар мен қыз-келіншектер алынуға тиіс. Ендігі жерде
болашақ мешіттің осы екінші жəне үшінші үйлеріне орай өз
пікірімізді түсіндіре кеткенді жөн санап отырмыз. Яғни, біздің