Basic HTML Version
52
лары жақсы аудармашыны таппақ түгілі, тапқандарынан ай-
рылып болды. Орыс тіліне бүкіл бояуымен, үнімен, терімен,
қанымен, жанымен жақсы аударылған – жалғыз «Қан мен тер»
романы.
Қазақ халқының адал перзенттері, ұлы жазушыларымыз,
қадірлі Мұхаң мен Ғабекең – М.Əуезов пен Ғ.Мүсірепов, орыс
тіліне өз дəрежесінде аударылған жоқ.
Мұхтар Əуезовтің тілі мен жаны, Ғабит Мүсіреповтің сыр-
шыл жыр-прозасы орыс тілінде бар байлығымен, қанық боя-
уымен, халықтық тіл-дінімен көрінбегеніне өз басым қатты
өкінемін. Намыс көремін. Мен кезінде баспа мен Одаққа
Əуезовтің «Абай жолын» қайта аударсам деп тілек айтқан
едім, жауап болмады. Талант – халық қазынасы, олай болса,
талантты қасиеттерімізді өзге тілге аударуды халық болып
қолға алуымыз керек-ақ. Негізі, озық аудармаға қаламақыны
да көп төлеу керек, ол салықтан босатылуы қажет. «Малым
жанымның садағасы» деген емес пе? Өнер халықтың жаны,
ар-намысы екенін ұғатын уақыт бұл қазаққа қашан жетпек?..
Үкіметіміздің осыны ұқпағанына қайран қаламын.
– Ролллан аға, біз ендігі жерде егеменді елміз деп жүрміз,
өткенде Декларация қабылданды ғой. Сіз, қанша деген-
мен, басқа ортада жүресіз, ондағы халықтың біздің елге де-
ген көзқарасы қандай?
– Есіме жақсы салдың, бауырым. Көптен бері көңілімде
жүрген бір ойды айта кетейін. Өз басым «егемендік» сөзінің
ең алғаш естіген сəтте түсіне қоймадым. Жұмыс бабымен Гер-
манияда жүрген болатынмын, «Азаттық» радиостанциясының
хабарынан естідім. Мəскеуге қайта оралған соң, орысшасын
оқып барып білдім оның не деген сөз екендігін. Қазақтың
кəдімгі тілге жатық, ұғынықты, «дербестік», «тəуелсіздік» де-
ген сөздері тұрғанда, қолдан термин жасап, əуреге түсіп қажеті
жоқ еді-ау. Негізі, бұл болашақта қатаң ескеріліп отыруы ке-
рек. Өз ұғымымызға, ұлттық таным-түсінігімізге тəн сөздерді
пайдаланудың артықтығы жоқ. Кезінде «Алаш» партиясының
Уставында «құрдас мемлекеттер» деген сөз тіркесі бар бо-
латын. Қандай тамаша сөз! Аға емес, іні емес, құрдас... Жа-