Basic HTML Version
51
дігін айтар кезең туғанына қуанамын. Негізі, өнер кəсіпке ай-
налған сəтте өркен жайып көгертпейді.
– Абайдың қара сөздерін, Мұхтар Мағауиннің, Орал-
хан Бөкейдің, Қалдарбек Найманбаевтың шығармаларын
орыс тіліне аударғандығыңызды жақсы білеміз. Қазіргі ау-
дарма сапасы көңілізден шығып жүр ме?
– Қазақ тілінің байлығы, əлемдік деңгейден қарағанда,
ешбір халық, ұлт тілінен кем түспейді. Ол тілдік əдеби нор-
ма талаптарының барлығын да қанағаттандыра алады. Алайда,
осындай қасиетке ие тілімізді, жалпы халқымызды əлемге та-
ныта алмай келеміз. Аударманың сəтті шығуы үшін аударма-
шы, ең алдымен, жазушының танымдық тереңдігін меңгеріп
алғаны жөн. Сонда ғана жақсы аударманың дүниеге келуі
мүмкін. Кезінде Мұқағали Дантені қазақшаға аударғанда орыс
тіліндегінұсқаныпайдаланғанынбілеміз.Алайда,Мұқағалидың
осы аудармасы орыс тіліндегі нұсқадан гөрі Дантенің өз тілін-
дегі түпнұсқасына өте жақын. Біз – итальян тілін жақсы біле-
тін В.Лоцкан, аудармашы Михаил Курганцев – бəріміз осыған
көз жеткіздік. Менің сонда Мəскеуде, жат жұрттың білгір орта-
сында отырып Мұқағали үшін, Мұқағалидай ұл тудырған қа-
зақ халқы үшін қуанғанымды көрсеңіз. Үлкен Ақынды, Үлкен
Ақын ғана айнытпай түсініп, халыққа айнытпай жеткізе алады.
Абай мен Шəкəрім қажы аудармаларын алып қараңыз. Пуш-
кин мен Лермонтов қазақ халқымен өз ойы, өз тілі, өз үнімен
тілдесіп тұрған жоқ па?! Арнайы айта кететін жəй, қазақтың
ақын-жазушылары өзге елдің туындыларын өте тамаша ау-
дарған. Əттеген-айы – бұл жемісіміз, бұл еңбегіміз елеусіз,
ескерусіз қалып жатыр. Салғырттығымыз, салақтығымыз бұл
тұста да белең алып барады.
Осы уақытқа дейін қазақ əдебиеті шет тілдерге орыс тілі
арқылы аударылады. Солай болғандықтан да, əр жазушы өз
шығармасының орыс тіліне аударылуы тұсында аудармашы-
мен бірге отырып жұмыс істеуі керек. Басты мəселе жақсы
аудармашы табуға келіп тіреледі. Орыстың жақсы жазушы-
аудармашысын табу қиын. Тапқанымызды қадірлемейтін туа
біткен кемшілігіміз тағы бар. Соңғы жылдары қазақ жазушы-