28
нағыз тарихтың бетпердесінен сығалап қана жүргендей бола-
сыздар. Оның арғы жағына зеректілік таныта, байыппен қарап,
көрген-білгендіріңізді барша қауымға жеткізе білген жөн. Бұл
орайда, əрине, халықтар достығына мысқалдай да сызат түсір-
меу – құптарлық. Қарапайым халықтар қатынасы мен жоғары-
дан жүргізіліп келген саясатты республика жұртшылығы ша-
тастырмас деген сенімдемін.
– Ендігі əңгімеміз Құран хақында болса. Сіз тəржімала-
ған «Кəлам Шариф» таяуда қолымызға тиді. Шындығын
айту керек, əркім əрқилы пікір айтып жүр. Олардың ішін-
де «Құран түпнұсқадан ғана оқылуы керек, аударма оның
қасиетін кемітеді» деген əңгіме де бар. Құранды қазақша
сөйлетуге бел буғандар бізде де табылмай жатқан жоқ.
Оның көпнұсқалылыққа ұшырайтындығын айтып, дабыл
қаққандарға, жалпы осы төңіректе не дер едіңіз?
– Елдеріңізде дін туралы енді ғана еркін айтыла баста-
ды. Пікірлер таласының көптігі де тікелей осының салдары
деп білемін. Біріншіден, жаратқан иемізге оның өзі берген
туған тілімізде табынудың ешбір сөкеттігі жоқ. Екіншіден,
«соқыр тауыққа – бəрі бидай» дегенді еске алыңыздар. Дінге
көрсоқырлықпен емес, саналылықпен, таза көңілмен сен-
ген орынды. Ендеше, қасиетті Құранды түсінбей құр жат-
тап алғаннан гөрі, онда не айтылғандығын барша мұсылман
қауымы біліп отырса, оның ұрпақ тəрбиесіне де əсері мол бо-
лар еді. Меніңше, көпнұсқалылықтың да зияны тие қоймас.
Құдайға шүкір, халқымыз сауатсыз емес қой, ертеңгі күні өз-
дері-ақ саралай білетін болады. Біздің Түркияда Құранның
қырық шақты тəржімасы бар. Дінге ежелден берік болып келе
жатқан бауырларымыздан үлгі алғанымыздың артықтығы
болмас.
– Сіздің ел мен біздің ел арасындағы қарым-қатынасты
жақсарта түскеннен ұтыла қоймаймыз. Мəселен, Мюнхен-
дегі қазақтар Қазақ орталығын құрып, біздің елмен,
сондай-ақ біздің елдегі Неміс орталығымен тығыз байла-
ныс жасап тұрмаққа ниет қылып жатыр. Осындай баста-
малар Түркиядағы қазақтар арасында да көтеріліп жатса,