Basic HTML Version
27
«АЙТЫЛАР ƏҢГІМЕ ƏЛІ АЛДА...»
Халифа Алтай есімі жанашыр оқырмандарымызға жақсы
таныс деген ойдамыз. Туған ата-мекеніне табаны үшінші рет
тиіп отырған белгілі түркиялық ғалым таяуда ғана редакция-
мызда қонақта болған еді. Кездесуде өрбіген əңгіменің негізгі
желісін оқырмандарымызға жеткізуге асықтық...
– Есімі əлемге мəшһүр болған атақты Цицерон: «Тір-
шіліктің тəлімгері – тарих» деген екен. Түйенің қомында,
аттың жалында жүріп, тарихымыздың тулаққа айнала
жаздағанын өзіңіз де жақсы білесіз. Ұлы тəлімгерге деген
қазіргі көзқарас көңіліңізден шығып жүр ме?
– Бұл əңгімені бір-екі ауыз сөзбен түйіндей салуға болмас.
Тарихты танып-білудің болашаққа бастар сара жолды ай-
қындауға тигізер пайдасы ұшан-теңіз. Цицерон қағидасына
сүйенер болсақ, біздің тарихымыз ұлы орыстық-шовинистік
саясатқа ғана тəлімгерлік қызмет атқарып келгенге ұқсайды.
Себебі қазақ тарихын сол момын халықтың өзі сияқты саясат
жетегіне ілдік те жібердік. Ал, шынтуайтына келгенде, мем-
лекеттің ішкі, сыртқы саясаттарының қаншама құбылмалы
күйге ұшырағанына қарамастан тарихтың таза қалпында тұр-
ғаны жөн. Қазақстанның Ресейге өз еркімен қосылуының
250 жылдық «торқалы тойын» тойлағандарыңыз есіме түсіп
тұрғаны... Біздегі қазақтар бұл күнді басқаша қабылдады. Соңғы
уақыттарда ғана қазақ баспасөзі бұл мəселені таза қалпында
жеткізуге тырысып келеді. Əсіресе, сіздердің газеттеріңізге
ризамыз. «Қазақстан Россияға өз еркімен қосылды ма?» де-
ген мақала мен осыдан кейін жариялана бастаған тарихи
құжаттар шетелдік бауырларыңыздың көңілінен шықты.
Қазақ халқы бодан болуға өз еркімен мойынсұнса, еркімен
қосылған болса, олардың бір бөлігі шет елдерге не себептен
үдере көшіп, іргесін аулақ салды дейсіз... Негізі, «Бет – пер-
де ғана, адам оны аржағында» деген сөз орынды айтылған-
ау. Жылдар бойы жүргізілген саясаттың пердесін батыл аша
алмағандарыңыз өкіндірген-ақ еді. Қазіргі таңда да сіздер