Page 255 - Әнуарбек Әуелбек. Болашығына қол созған Қазақстан

Basic HTML Version

255
тұрып кеттім. Алайда, мен оларымды елге ұсынуға асыққан
емеспін. Көркем шығарманың жақсы ширатылып, бас-аяғы
жұп-жұмыр əдемі бір дүние болып шығуына уақыт керек екен,
кеңістік қажет екен. Баяғыда Əбдіжəміл Нұрпейісов «Қан мен
терді» 40 жыл жүріп жазды дегенге күлетін едік. Сөйтсек, оның
өзінің жан-жақты себептері болады екен ғой. Оны өзімнің ба-
сыма түскенде білдім. Асықпай, баппен, əр бояуды, əр дыбыс-
ты өзінің орын-орнымен кірпіш қалағандай етіп қою көркем
дүниенің негізгі талабы болса керек.
– Аз болса да, саз болсын деп жүргенде, өнер адамының
халыққа берері болмашы ғана болып қалып жүрмей ме?
– Қалай дегенде де, мен көп жаздым деп айта алмаймын.
Олай айтуға Құдайдан қорқамын. Барлығы онға тарта күйім
бар. Барлығының бас-аяғы бүтін, типтендірілген дүниелер.
Ұлттық бояуының қалыңдау болуына, қазағымыздың салт-
дəстүрінің көрініс беруіне барынша көңіл бөлгенмін.
– Шығу тарихы ұзаққа созылған бір күйіңізді мысалға
алсақ қайтеді...
– Өзім де соны айтқалы отыр едім. «Толғау» деген күйім
бар. 1968 жылы жазушы Мұхтар Мағауиннің «Қобыз сарыны»
атты кітабы жарық көрді. Қазақтың ХV-ХVІІІ ғасырлардағы
ақын-жыршылары, жыраулары туралы сүбелі еңбек. Сыпыра,
Шалкиіз, Ақтамберді – мына Бұхар жырауға дейінгі ұлтымыз-
дың ішінен жарып шыққан тұлпарларымызды дүниеге қайта
əкелді. Бұл біздің тарихымызда, əдебиет тарихында болған
үлкен оқиға болды, тұңғыш əрі ғаламат еңбек. Осыған шабыт-
танып, қанаттанып, өзімнің сол көңіл-күйімді қос ішекпен
жеткізгім келді. Сөйтіп, оны Мұхтар Мағауиннің «Қобыз са-
рынына» енген қазақтың ақын-жырауларына ескерткіш деп
қойдым.
Дыбыс деген табиғаты бөлек сезімнің туындысы. Көктемде
де, күзде де тарта беруге болатын көңіл-күйдің көрінісі «Сағым
дала» деген күйімді 20 жылдай жүріп тудырдым. Бұл өзі не
өліге, не тіріге келе қоймайтын бөлектеу дүние. Бір кездері
Мұхтар Мағауиннің «қазақ əдебиеті» газетіне құм жұтқан қа-
лаларымыздың бірі – Отырар туралы , жалпы тарихымыз жай-