183
Дидахмет ƏШІМХАНҰЛЫ:
– Халықараық тақырыпта
əңгіме қозғау – біздің газетіміздің ең негізгі қызметі. Азиядағы
мұсылман елдері арасында біз Иранға көп көңіл бөліп келеміз.
Өйткені, Орталық Азияда қай жағынан алсақ та, қуаты мықты,
болашағы зор ел – осы Иран. Тіпті, саяси жағдайын былай
қойғанның өзінде, біз Ирандағы əлеуметтік, моральдық өзге-
рістерге жіті назар салып отырамыз. Иран халқынан біздің
де көп дүниеде үлгі алуымызға болады екен. Оған Теһран,
Исфақан қалаларында болғанымда, өзімнің де көзім жетті.
Бір қызығы – бұрын Иранды Мəскеу газеттері біздің көзімізге
басқаша елестететін. Олар Иран жайында айтқанда, ислам
фундаментализмінің атымен-ақ қорқытып отыратын. «Көр-
мей – сенбе» деген сол – Иранға барғанда исламдық бағыттағы
имандық істердің қорқынышты емес, қайта адам баласын тəр-
биелеудегі үлкен жетістік, ерекшелік екендігін байқадым.
Иран қалалары көшесінің өзі-ақ адам баласын тəрбиелеуге ық-
пал етеді. Елдегі дəстүрлі тəрбие, дəстүрлі музыка маған көп
əсер берді. Халқы – өте кішіпейіл, инабатты. Сырттан келген
қонақтарды ерекше сыйлай біледі.
Иран Ислам Республикасындағы əйелдерге көрсетер қысым,
құқық теңсіздігі жайында айтылып жүрген əңгімелер де негі-
зінен қисынсыз секілді. Журналист қыздармен, əйелдермен
сөйлесіп те көрдім. Халықпен тілдестім. Бəрі де өз тірліктеріне
өздері ризалық кейпін танытты.
Мехран мырза:
– Иран – ешқандай елге тəуелді болғысы
келмейтін ел. Кейбір елдерге біздің осы еркіндігіміз ұнамайды.
«Ислам фундаментализмі» деп жүргендерінің бəрі де бос сөз,
сыныққа сылтау. Əйтеуір, бір ілік іздеу. Əйтпесе, өзіңіз көрді-
ңіз ғой, кім қай наным-сенімге бас қояды, қай дінді ұстайды –
өз еркіндегі шаруа. Ал, барлығы бірдей ислам дінін қалап жат-
са, біз өзге дінге зорлап ендірмекпіз бе? Мұның бəрі – басқалай
себептермен айтылып жүрген көзбояу əңгіме. Оны «Түркіс-
тан» газеті жақсы түсінідіріп те, жазып та жүргендей.
Дидахмет ƏШІМХАНҰЛЫ:
– Біз өз жұмысымызда «Иран-
Хабар» агенттігінің материалдарын жиі пайдаланып тұрамыз.
Осы сəтті пайдаланып, бір мəселе жайында айтсам деймін.