Basic HTML Version
181
қарпіндегі газеттерден не көшіріп жүргендігінде ешкімнің
шаруасы да болған жоқ.
1961 жылы Қазақ мемлекеттік баспасынан «Айқап» бетінде-
гі мақалалар мен «хат-хабарлар» библиографиялық кітабы ба-
сылып шыққан соң ғана Шəкеңді шақырар жер көбейді. Ұрысу.
Қорқыту. Үрейлендіру. Осының алдында Шора Шамғалиұлы
Сарыбаевтың «Қазақ тілі туралы библиографиясының» 1-кіта-
бы «А.Б.» деген көрсеткіштің болғандығына байланысты түгел
өртеліп тасталған еді. Ал, «А.Б-да», «М.Д.-да» ішінде жүрген
Үшкөлтай апайдың кітабы əп-сəтте тарап кеткен болатын. Тіпті,
«Қазақстан мұғалімі» газетіне Бейсенбай Кенжебаевтың кітап-
ты мақтай жазған мақаласы да шығып үлгереді.
Талай мəрте талқыға түскен бұл библиографиялық кітап-
тың редакторы болған Есмағамбет Ысмайыловтың «Қарағым,
қиын да, қатерлі де қасиетті жұмыс бастаған екенсің. Мақтаса –
аспа, даттаса – саспа, жоныңды төсей бер» деген сол уақыттағы
бір ауыз сөзінің мəн-мағынасына да кейіннен қанықты. Талай
мəрте мұңайды, қамықты, бірақ бетінен қайтпады.
1963 жылы Қазақ ССР Ғылым академиясының баспасынан
«Қазақтың революциядан бұрынғы мерзімді баспасөзіндегі
материалдар» кітабы шықты. Онан дейінгі «Қазақ кітаптары»
(1986). «Дала уалаятының газеті: əдебиет нұсқалар», «Қазақ»,
«Алаш», «Сарыарқа» кітаптарының орны бір бөлек. Қойшы,
əйтеуір, не керек. Қойын дəптердегі жазбалар қайта кітап бо-
лып шығып жатты. Əрбірінің тағдыры, тарихы əрқалай. Бір ға-
на ортағы – шыққанша да, басылған соң да айтыс-тартысы мен
кедергі, қиындықтары мол болды. Алайда, ертерек күш алған
асқақ рух жеңістен жеңіске қарай жетелей берді. Оқырман қо-
лына тиген «Айқап», «Қазақ» кітаптары да, міне, соның жемісі.
Қиын-қыстау заманда ел арыстарының аманатын арқалаған
Үшкөлтай оны бүгінгі таңға жеткізіп отыр. Ендігісі – Сіз бен
бізге сын.
Сауапты істің жанына қашан да жақсылар үйір болады. Гу-
манитарлық ғылымдар академиясының академигі, филоло-
гия ғылымдарының кандидаты, ғалым-библиограф Үшкөлтай
Субханбердина салған жолда бір қауым ел жүріп келеді.