245
лы құтқару тобы аз жұмыс жасаған жоқ. 220 адамнан тұратын
жасақта 33 техника мен бір тікұшақ бар. Дариядағы мұздарды
жарып, судың жолын ашып, айналадағы елді мекендерді су ба-
сып қалудан сақтау мақсатында олар тынбай жұмыс жүргізіп
жатыр. Су басып қалған ауылдар өз алдына, топан судың
астында қалудан қорыққан басқа ауыл-аймақтағылар бүкіл
арық-каналдарына су жіберіп, оны одан ары айдалаға жайып
жіберуден басқа амалдары қалмады. Оның салдарынан малдың
өрісі тарылып, батпақтан шығынға ұшырап жатқандары да жоқ
емес. Бұл өзі кейінгі кезде жыл сайын қайталанатын көрініске
айналып бара жатыр. Аралымызға су жеткізе алмай, қаншама
жылдардан бері əр жобаның басын бір қозғап басты қатырып
жүргенде, ауыл-аймақты топан судың басып жатуы біздің ша-
лағайлығымыздың нəтижесі болса керек.
– Мұндай жағдайды болдырмаудың амалдары бар еді, – дей-
ді, бізбен əңгімесінде «Оңтүстік су шаруашылығы» республи-
калық мемлекеттік кəсіпорынының директоры Қамытжан По-
латов, – Көксарай су қоймасын салуды қолға алсақ, ел-жұрт
əбігерге түспеген болар еді.
Иə, Көксарай су қоймасын салу өз алдына бір мəселе болып
отыр. Бір қызығы – оны қолдайтындар да. Қолдамайтындар
да бар. Бұл жоба Оңтүстік Қазақстан жағы үшін тиімді болға-
нымен, Сырдың төменгі ағысында орналасқан ел үшін олай
болмай тұр. Олар Көксарай су қоймасын салу Кіші Арал теңі-
зінің жобасын жүзеге асыруға кедергі болады деп мазасызда-
нып отыр. 3 миллиард текше метр суды сыйғыза алатын Көк-
сарай су қоймасы салынса, Арал теңізіне су жетпей қала ма?
Бұл жерде ойласатын мəселе көп.
Сырдың төменгі ағысындағылар өздерінің ішкі мүмкіндік-
терін пайдаланғысы келеді. Мəселен, «Жаңа Шиелі» арқылы
Телікөлге су жіберу, Жаңадарияның арналарын пайдалану,
Қараөзек арнасы арқылы көлдерге су жіберу. Бұл жоба осы
өңірдің болашағы үшін тиімді саналып отыр, сондай-ақ бұл
Көксарай су қоймасын салуға кететін қаржыдан шығынды
əлдеқайда аз қажет етеді.
Жалпы, Көксарай су қоймасына байланысты тағы бір əңгіме
бар. Негізі, Көксарай жобасы Сырдарияның бүгінгідей асып-