Basic HTML Version
229
байланысты Халықаралық конференция өткізейік деген ше-
шімге келеді. Сонымен сол Халықаралық конференция 2004
жылдың 5 ақпанында Мəскеуде Жазушылардың Халықаралық
Қауымдастығының тарихи конференц-залында өтті. Енді мы-
на кереметті қараңыз: Мəскеу бұл кітапты жүз жазушыға та-
ратып берген. Олардың ішінде енді олқысы жоқ, Лениндік
сыйлықтың лауреаттары, атақты прозашылар, ғылым доктор-
лары, сыншылар.
Сол жүз адамның бəрі оқып шыққан, талқылауға солардың
сексені келді, соның ішінде жиырма бірі сөйледі. Тіпті, жасы-
на, жағдайына байланысты келе алмай қалғандардың өзі факс
жіберіп, хат жазып, өздерінің пікірлерін білдірді. Солардың
бəрі де «Бұл Қазақстан үшін де, Ресей үшін де оқиға» деп
атап көрсеткен баяндамашы, академик Ф.Кузнецовтың пікірін
қостады. Ал, бізде əңгіме болмағаны ұлттық менталитетімізден
болар.
– Бүкіл бір ғасырдың тарихын көркем шығарма тілімен
өрнектеймін деген ойыңыз дұрыс. Оны енді уақыт көрсете
жатар. Дегенмен, мына бұрынғы көркем шығармаларда,
көбіне, қазақ надан, сауатсыз кейіпте көрініс тауып жа-
татын еді, сіздің романыңызда оған барынша тосқауыл
қойылатын сияқты.
– Менің арманым – бірнеше ұрпақтың тағдыры арқылы
соңғы жүз жылдың көркем шежіресін жасау. Столыпиннің
реформасынан кейін Ресей мен Қазақстанның арасындағы
қатынас шиеленісе түсті. Қазақ жеріне қарашекпенділер
қаптады. Қазақ зиялылары осыған байланысты үлкен күрес
жүргізіп, жанкештілік көрсетті. Халқымыз жеріміздің шұрайлы
жерлерінен айырылып, тілімізге қауіп төне бастаған еді. Бұл –
нақты тарихи факті. Бұл шамасы Əлихан Бөкейханов, Ахмет
Байтұрсынұлы – бəрі бірге дайындалған сөз болуы керек. Онда
патшаның жүргізіп отырған отарлау саясатын айыптаған. Мы-
на қызықты қараңыз – Владимир Ильич Ленин сол сөзден ци-
тата келтіре отырып, қолдаған. Негізі, біз өзі бір шектен екін-
ші бір шекке шыға беретін халықпыз. Бір кезде Ленинді пай-
ғамбардай көріп, көкке көтердік. Біздің əдетіміз – не көкке