Basic HTML Version
227
дың стипендиаты болады. Бізде қуатты өндіріс орындары
көп. «Қазмұнайгаз» дейсіз бе, «Кегок» па, «Қазақстан темір
жолын» алыңыз – бəрі мықты. Солар кейбір жазушылармен
шығармашылық байланыста болса, екі жақты пайда болар еді.
Біріншіден, жазушы солардың өмірінен кітап жазар еді, мақа-
лалар жазар еді. Бұл жазушыларға да тиімді. Іссапарға шығады,
шығармашылығымен айналысады.
Қазіргі таңдағы тағы бір маңызды мəселе – кітаптың тира-
жы. Қазір өзің кітап жазып отбасыңды асырай алмайсың. Ең
төзгісіз нəрсе де осы. Еңбекақы алмай, тегін жұмыс істейтін
бір категория адамдар бар бізде. Ол – осы жазушылар. Кітабын
өз ақшасына шығарады, өзі сатып күн көреді. Бұл өзі тірлік
болмайтын нəрсе. Өткен жылы үкіметтің ақшасымен менің
бір кітабым шықты екі мың данамен. Онысына рахмет. Бірақ,
оны тек кітапханаларға жіберді. Бізде өзі 12000-дей кітапхана
бар екен. Қаншама мектеп кітапханасы бар десеңізші. Сонда
екі мың дана деген не болады? Жарайды, алғашқы жылдары
еліміздің экономикасы əлсіз делік, оған көндік. Қазіргі жағдай
басқаша ғой. Осындай жағдайда кітапты екі мың данамен
шығару деген өте əділетсіздік. Менің ұсынысым – мемлекет
кітап шығарудың қаржылай жағын өзі мойнына алуы қажет.
Кітап оқушыға жетуі керек, тиражды көбейту қажет.
Негізі, Кеңес өкіметін түгел жоққа шығарып тастағанымыз
дұрыс емес. Оның өзі біздің өткен тарихымыз, жүріп өткен
жолымыз. Оның жақсы жақтарын сақтап қалуымыз керек.
Мəселен, кеңес өкіметі тұсында кітап саудасымен бірнеше
қуатты мекемелер айналысты. «Қазақкітап», Тұтынушылар
одағында үлкен басқарма болды, сосын «Союзпечать». Қазір
осы үшеуінің орнына, ең болмаса Мəдениет министрлігінің жа-
нынан үлкен департамент құру керек. Бұл өзі қаржы жағынан
да өзін-өзі ақтайтын нəрсе. Тағы бір айтатын нəрсе – «Мəдени
мұра» бағдарламасы бойынша шығарылатын кітаптарға, та-
ғы сол сияқты жүйелі түрде шығатын кітаптарға жазылу жүр-
гізілуі керек. Сонда мемлекетке ақша да түседі, халыққа кітап
та жетеді. Өйтпеген жерде, екі мың, үш мың тираж деген не
болады? Осының бəрін бір жүйеге келтіру қажет.