Basic HTML Version
216
– Қанша дегенмен, əйел адам ғой, балаларымызға зияны
тиер деп ойлайтын шығар, – деді, бізді бастап жүрген Жəнібек
аудандық «Шұғыла» газетінің редакторы Едіге Өтепəлиев. –
Мұның бəрі сол 1941 – 1945 жылғы Ұлы Отан соғысы жылда-
рынан қалған белгі ғой.
Едігенің нені меңзеп отырғанын түсіндік. Кейінен ол бізді
соғыс жылдарында неміс-фашистерінің ұшақтары бомбылаған
жерлерге апарып көрсетті. Алпыс жылдан асқан уақытта,
əрине, бомбылаудан қалған қазан шұңқырлар менмұндалап
айғайлап тұрған жоқ. Дегенмен, əрегідік-əрегідікте кездесетін
ойдым-ойдым жерлердің əдейі жасалмаған нəрсе екендігі
байқалып тұр. Бəрінен бұрын поселкедегі орталық су айдай-
тын торап – үлкен мұнараның қабырғаларында қалған белгінің
бомбы жарықшақтарының түскендігі анық байқалады.
Иə, бұл жерде соғыс болған. Əуе күштерінің соғысы 1942
жылдың күзінде жау əскерлері Сталинград маңында жүрген Ба-
тыс Қазақстандағы Сайхын, Жəнібек стансаларына үлкен қауіп
төнген болатын. Сталинград шайқасы кезінде тылдан келетін
негізгі күштің бірі осы Жəнібек стансасының үстінен өтетін
еді. Ол жағын жау əскерлері де жақсы білген. Сондықтан, май-
дан даласына қарай келе жатқан азық-түлік, қару-жарақ, жау-
ынгерлер тиеген жүк пойыздарын арнайы ұшып келіп, бомбы-
лап тұрды.
– Мен ол кезде жеті-сегіз жастағы бала едім, – дейді Жəнібек
поселкесінің тұрғыны Мəруа Харесова. – Шешем қасына мені
ертіп алған, бір жұмыстармен осы қалаға қарай келе жаттық.
Арбамызға колхоздың жүнін тиеп алғанбыз. Осы Жəнекешов
көшесіне жақындай бергенімізде, қасымызда Сəрсен деген
қарт бар еді, «Қашыңдар-қашыңдар!» деген соң, қашып ба-
рып шұңқырларға тығылдық. Тастаған бомбалардың даусынан
құлағымыз саңырау болып қала жаздады. Бір кезде қарасақ,
əлгі қарт оң қолы салақтап, терісіне ғана ілініп келіп тұр, қан-
қан. Əлгіні көргенде үрейім қалмады.
Мəруа апай əңгімесін күні кеше болғандай айтады. Мұндай
сұмдықтың ешқашан көз алдыңнан кетпейтіндігінен болар.
Олар, бір жағынан, Жəнібекте тұратын əкесінің қарындасын