169
Біздің үйдің қыздары «Сейлормун, Селормун» деп жү-
ріп, ақыры, сол мультфильмдегі кейіпкерлер бейнеленген
қуыршақтар тобын сатып алғызды. Үйіміздің іші сағызға қо-
сып оралатын шетел актерлері бейнеленген жапсырмаға (на-
клейка) толып кетті.
Алматы іргесіндегі қалалық ауылдың бірі – «Шаңырақ»
ықшам ауданында бірде бір орыс жоқ десек те болады. «Шаңы-
рақтың» кішкентай тұрғындары қалаға шығып, қыдырып та
жарытпайды. Алайда, жатаған үйлердің бұрыш-бұрышында
бірі – наркоман, бірі – полиция болып ойнап шуылдасқанда,
орысша неше түрлі боқтық, былапыт сөздерді естисіз.
Əңгімеден əңгіме шығып, көріп қайтпақ ниетпен бірде көр-
шім екеуміз жеңіл мəшинеге отырып, Орталық автовокзал
маңында (Мате Залка көшесі) тұрған екі мұсылман қызының
жанына тоқтадық. Рас екен, базардағы сияқты бағасын ай-
тып тұр. «Мəшинеде болса, арзанырақ» деп, кішкене жеңілдік
жағын да қарастырып қояды.
Бізде осындай тұрғыда əңгіме айтылса, арақ секілді «ана
ұлт үйретті, мына ұлт үйретті» дегендей екінші бір ұлттың на-
мысына тиер сөздер айтылып жатады. Ол дұрыс емес. Ешкім
ешкімге зорлап ешнəрсе де үйретіп жатқан жоқ. Бəрін үйретіп
жатқан – өзіміз. Олай демеске лаж жоқ. Еркіндіктің етегін
жамылған коммерциялық телеканалдарға, жалпыадамзаттық
тəрбие мен ұлттық санамызға жат бейнефильмдерді, түрлі ба-
сылымдарда таратушыларға ерік беріп қойдық. Отбасы, мек-
теп, қоғам тəрбиесінен əлгі «қарулардың» күші мың есе күшті,
əсері – шексіз.
Жалпы, біз бара жатқан демократия – аса қауіпті демо-
кратияға ұқсайды. Шынайы демократияның не екендігін ха-
лық та, кейбір жауапты басшылар да ажырата алмай қалатын
сияқты. Мысалы, идеологиямыз бен қарулы күштерімізге қа-
рапайым түсініктегі демократияны орнатуға бола ма? Сөз бос-
тандығын басыбайлы бере салуға ше? «Иə» дер болсақ, онда
мемлекетіміздің бір тізгіні сыртта тұрғаны. Біздің идеология-
мыз қазір осындай күй кешіп отырған жоқ па екен? Əйтеуір,
бір «измге» барып табан тіреріміз анық, идеологиямыздың