Basic HTML Version
163
жатса да, оның ұшқыны алыстағы қазақ отбасының əрбірінің
табалдырығына күні-түні келіп түсіп жатты.
Кейбір деректерге сүйенсек, соғыс біздің жерде өтпесе
де, халқымыздың 12%-ы сол кезде құрбан болған. Ал, өз
жерлерінде соғыс бола тұрса да, орыстар – 6% -ынан, украин-
дар – 8%-ынан айырылды. Біздің қазақтардың адам шығыны
көп болуының себебі неде?
Біріншіден,
соғысқа жаңа келген жастардың соғыс өнерін
шала, орыс тілін нашар білгендігінен, командирлердің бұй-
рығын кейде жете түсінбегендіктен, тіпті, əскери қару-жарақ-
тарды біліктілікпен пайдалана алмауынан ба деймін.
Екіншіден,
баяғы патша заманынан бері бойына сіңіп қал-
ған өктемдігін өшіріп үлгермеген кейбір шовинист-командир-
лер біздің қазақтарды ең ауыр, ең қиын, қауіпті деген жерлерге
жұмсап отырған кезі де болды.
Үшіншіден,
большевиктердің сасық идеологиясымен уланған
қызуқанды жастарымыз патриоттық сезіммен өлген-тірілген-
деріне қарамай, «Отан үшін», «Сталин үшін» деп бостан босқа
зеңбірек жемі (пушечное мясо) болды. Бұл соғысқа біздің
республикадан жиырма шақты атқыштар дивизиясы жəне
атты əскерлер дивизиясы, бригадалар, осыған қоса оншақты
жеке бөлімшелер жасақталынып, майданға аттанды. Олар
ұрысты Мəскеу түбінен бастап Украина, Белоруссия, Кавказ,
Қырым, Балтық жағалауындағы елдерді азат етті. Польша, Ру-
мыния, Венгрия, Болгария, Югославия, Германия жерлерінде
Жеңіс туын көтеріп өтті. Бұл соғыста 60 мыңнан астам қазақ
жауынгерлері марапатталды. 102 қазақ Кеңес Одағының Баты-
ры атағына ие болды.
Қазіргі кезде жастармен кездесе қалсам, менен: «Сіз соғыста
болыпсыз, осы біздің қазақтар қалай соғысты? Халық намысын
қорғай алды ма?» – деп сұрайды. Оларға бір ауыз сөзбен жауап
бере салу қиын.
Шындығында, біздің қазақтар аталары – Қабанбай мен
Райымбек, Махамбет пен Исатайдың ұрпақтарына тəн ерлік
көрсетті. Осы пікірімізді дəлелдеу үшін өзімізді-өзіміз мақта-
ғаннан гөрі, өзге ұлт өкілдеріне жүгінейік.