Basic HTML Version
140
Əрі-сəрілердің тіліміз үшін пайдасы мен зияндығы қатар
тиіп отырады. Халқының емес, баласының ғана қамын ойлап,
орысша тəлім-тəрбие беретін бұл топтағылардың ниеті түзу
болғанымен, «процентомания» деген сарапшы көп жерде өзінің
ана тіліне қарсы «күрестіріп» жібереді. Мұндайды елемеуге,
тіпті, болмайды. Мəселен, дауысқа салу немесе пайызбен есеп-
теу кездерінде санадан гөрі сан жеңіске жеткізеді.
Қазақ тілі кімдерге керек? Əрине, бұған нақты жауап беру
қиыншығар.Біз,сондадаболса,Алматыдағықазақмектептеріне
баласын кімдер береді екен деген ниетпен №12, №131 орта
мектептер мен №2 мектеп-интернаттың оқушыларын зерттеу
анкетасын тараттық.
Аталған үш мектептің оқушыларынан алынған жауап не
көрсетті, енді соған келейік. Оқушылардың ата-аналарының
əлеуметтік жағдайы мынадай болды:
Зиялы қауым – 50%;
Кəсіпкерлік, бизнес, саудада – 13%;
Əкімшілік-басқару аппаратында – 5%;
Əртүрлі сала бойынша жұмыс істейтіндер – 18%;
Зейнеткерлер – 7%;
Жұмыссыздар – 7%;
Ата-аналардың жартысын құрап отырған зиялы қауымның
ішінде қалам иелері мен оқытушылардың саны басым түсті.
Қаланың орталығындағы қазақ мектептерін əдейі таңдап алсақ
та, əртүрлі əкімшілік-басқару орындарында істейтін ата-аналар
саны небəрі 5 процент көрсеткішке ғана жетті.
Өзімізді қызықтырған екінші сауал бойынша үйінде оқушы-
лардың 65 пайыз қазақша, 11 пайызы орысша, 24 пайызы ара-
лас тілде сөйлейтіндігін байқадық. 65 пайызы қазақша сөй-
лейді дегенге қуанбай тұра тұрыңыз. Себебі, оның ішіндегі
45 пайызы – қазақ тілі мен əдебиетін тереңдете оқытатын №2
мектеп-интернаттың ауыл-ауылдардан келген балалары. Сон-
да алматылық балалардың 20 пайызы ғана үйінде қазақ тілінде
сөйлесетін болып шығады.
Соңғы кезде «нарықтың тұсында қазақша білмейтін «шала
қазақтардың» елімізге пайдасы көп тиіп жүр» деген бір ұғым