Basic HTML Version
107
дəрігерліктен халықтық қасиеттерге біржақты, беріле ауытқып
кетуімізге əсер етті.
Дəрігерімізді дəрменсіздікке душар қылған екінші себепті
дəрі-дəрмектер мен түрлі жабдықтардың тапшылығы дедік, ол
рас. Сырт елдерден дəрі-дəрмек сатып алуға бөлінген валю-
та қорының азая түсуі сала қызметкерлерін алаңдатып отыр.
Тəуелсіздікке ие болғанға дейін біз дəрінің бір пайыздайын
ғана өзіміз өндіріп, қалған тоқсан тоғыз пайызын шеттен алып
келіппіз. Ендігі жерде дəл осылай жалғаса беруі мүмкін де
емес. Елімізде емдік қасиеті мол дəрілік шөптердің аз еместігі
жəне оны жұртшылыққа дайын өнім күйінде өз қолымызбен
жасап беру төңірегінде осының алдында ғана «Дертке шипа,
жанға дауа» атты мақалада жеке əңгімелеген болатынбыз
(«Егемен Қазақстан, 30 желтоқсан, 1992 ж.). Бұл ретте үлкен
өндіріс қолға алынғанша, уақытша қиындықтан құтылуға бола
ма деген тұрғыда ой өрбіткен орынды сияқты.
Кейбір халық емшілерінің тынымсыз еңбегіне бір сəт на-
зар аударып қараған адам олардың көпшілігінің тау-тасты
кезіп, дəрі-дəрмек үшін қажетті емдік өсімдіктерді жинап
əкеліп жүргендігін аңғарады. Рас, бұл тəсіл біздің дəрі-
ханашыларымызда да бар. Алайда, белгілі бір жүйемен мақ-
сатты жұмыстардың атқарылмауы халық сұранысының қана-
ғаттанбауына əкеліп соғуда. Ал сырқатының себептерін дəл
анықтай білгенімен, содан айықтыру барысында дəрменсіздік
танытатын дəрігерлерге халық қалай разы болсын. Артынып-
тартынып орталықтарға, халық емшілеріне сабылудың да бір
ұшығын осыдан іздеу керектей.
Көпшілік елдің дəрменсіз дəрігерден сырт айналуының ең
басты себебі, жоғарыда айтып кеткеніміздей, дəрігерлер білік-
тілігінің төмендігі (əрине, бəрінің емес). Бұл төңіректе тоқталып
өтер мəселелер қатары баршылық болғандықтан да, мұны ең
басты себеп санап отырмыз. Жалпы, біліксіз маман қайдан
шығады? Бұл – бір ауыз сөзбен қанағаттандыра қоймайтын
сауал. Меніңше, өз дəрежесіне лайықсыз мамандардың көптеп
кездесуі екі түрлі мəселелерге тікелей қатысты. Оның бірі –
мамандық таңдаудағы ағаттық болса, екіншісі – оқу орында-
рындағы білім берудің сапасыздығы.