Basic HTML Version
100
регінде ой-пікір айтатын оқырман хаттар да бізге жиі келіп
жатады.
– Əңгіменің ашығына көшер болсақ, бұл орайда айтылар
мəселе көп. Талай рет сөз болған, əлі бола да берер тақырып-
тың бірі – осы. Жаңа айтып кеткендей, жолсерік ағаш, көмір із-
деп сандалып жүріп, шыны керек, билет тексеріп те үлгермейді.
Бұл – бір. Екінші бір түсініп аларлық мəселе – жолсерік билетсіз
алып кетуге адам іздемейді. Талай рет дəлелденгендей, билет-
сіз жолаушылар өздері келеді. Келіп қана қоймай, амалын тау-
ып, вагонға отырады. Оның үстіне «іздегенге – сұраған» деген-
дей, жолсерік те пенде, келісімін береді. Ал, осындай іс-əрекет
үстінде ұсталып қалса, жолсеріктің сот алдында жауап беруіне
тура келеді. Осы жерде бір үлкен түсінбестік бар сияқты. Сот
алдында ақшаны алушы ғана емес, беруші-жолаушы неге
қоса жауап бермеске. Бізде тек жолсерік қана кінəлі болып
шыға келеді. Жетер жеріне жетіп алған жолаушының оның
кейінгі тағдырымен ісі де болмайды. Қылмыс істеуге итерме-
леген адамның елеусіз қалып жататыны қалай? Бұл мəселеде
біздің басшыларымыздың да, заңгерлер қауымының де ойлана
түскендері орынды сияқты.
Арақ-шарап, темекі, шай сату төңірегінде де ойланбасқа бол-
майды. Қазірде не көп, коммерсант, бизнесмен көп. Олардың
көшенің кез-келген бұрышында сауда жасап жататындығы да
құпия емес. Ал, біздің жолсеріктеріміз үшін бұған да тыйым
салынған. Неге?..
– Қазеке, əңгімеңіздің барысына қарағанда, жолсерік-
тердің билетсіз адам отырғызғанына да, жол бойы сауда-
саттық жасағанына да қарсы емес сияқтысыз. Нарық
жағдайында бəріміздің ой-өрісімізде, жалпы, психология-
мызда əрқилы өзгерістер болып отырғандығы мақұл дейік.
Алайда, осының бəрін белгілі бір тəртіп бойынша келісіп,
заңдастырып барып қолға алуға болмағаны ма? Осыдан
екі-үш айдай уақыт бұрын пойызға сатылатын билеттердің
барлығын жолсеріктердің өздері сата бастайтындығы
жөнінде алып-қашпа əңгіме тарағандай еді.
– «Отыз тістен шыққан сөздің отыз рулы елге тарайтын-
дығы» рас-ау, өз арамызда болған əңгіменің ұшығы журна-