Page 251 - Әнуарбек Әуелбек. Болашығына қол созған Қазақстан

Basic HTML Version

251
Аспанын көк түтін тұмшалаған Алматыға ауа жетпей бара жа-
тыр...
Экологиялық апат туралы айта бастасақ, көз алдымызға ра-
диациялық сəуле жапқан Семей өңірі, шөліркеген Арал айма-
ғы, басына сор қонған Барсакелмес, немесе бағы тайған
Байқоңыр елестей кетеді. Біздің басымызға төніп отырған
экологиялық апат солар ғана ма? Басқасын былай қойғанда, та-
лай ақын тамсана жырлаған, əн болып қалықтап көкке өрлеген
ару қала Алматымыздың өзін алайықшы. Көзге көрініп, аж-
даһадай аузын ашып тұрған ештеңе байқалмағанмен, қолты-
ғыңнан қытықтай күліп келіп, тəтті уын ішкізіп жатқан жəйт-
тер мұнда да баршылық.
Сөз орайы келіп қалғанда, бір əңгімені айта кетуге тура
келіп отырғаны. Бойжеткен бір қыз алысқа тұрмысқа шығып,
үйлену тойына түскен шақыру билеттерін құрбыларына тара-
тып жатқан көрінеді. Сонда жоғары оқу орнында бірге оқитын
достары қалжыңдап, «Күйеуіңнің түрі онша емес екен, қайдан
тауып алғансың?» депті. Сонда əлгі қыз ойланбастан: «Бір
көргенге солай болып тұрған шығар, күнде көріп жүрсең əдемі
болып кетеді» деген екен. Алатауы құшағына қысқан Алма-
тымызда, біз де соның кебін киіп жүрген жоқпыз ба? Жылуы
жоқ сұлулыққа бой алдырып бара жатқан оңтүстік астана-
мыздың шынайы жағдайы қалай өзі?
Алматының жай-күйіне жаны ашып жүрген эколог маман-
дардың айтуынша, қалаға көрік беріп тұрған жасыл желектің
бүгінде 80 пайыздайы қартайған ағаштар болып тұр. Есесіне
Алматыдағы автокөліктердің саны күн сайын артып келеді.
Бір автокөлік 1000 шақырым жүргенде бір адамның бір жыл
бойы жұтатын ауасын құртады екен. Ал, Оңтүстік астанамыз-
да күн сайын 500-дей көлік тіркелетінін ескерсек, кəдімгідей
ойлануға тура келеді. Себебі, қала көшелерінде бүгіндері 600
мыңнан астам көлік ойнақтап жүр.
Алматының маңайындағы сор осы ғана ма? Əрине, жоқ.
Қаладағы мұржалардан шыққан түтін де аспанымыздың түне-
ріп тұруына өз үлесін қосуда. Өркениет табалдырығынан ба-
тыл аттап отырған Алматының айналасын тұтас қазақ ауыл-