Basic HTML Version
125
кешкілік Құндызбай көкемнің үйіне теледидар көруге жинала-
тынбыз. Осындай күндердің бірінде «Қарлығаштың құйрығы не-
ге айыр?» деген мультфильмді тамашаладық. Сонан қарлығашқа
деген жылы сезіміміз оянып, үйіміздің бұрыштарына салынған
оның ұясын қорғай жүретінбіз. Мультфильмді көргенге дейін
мəн бермеген болуымыз керек, қарлығаштың құйрығының айыр
екендігіне де сонда назар аударғанбыз. Қазір ойлап отырсам, ол
қарлығаш туралы мультфильм ғана емес, мультфильмнің бала-
ларға ұшып келген алғашқы қарлығашы екен ғой.
Сол кездегі балалар қазірде үлкен азамат болған. Қазақ муль-
типликация өнері де бізбен қатар есейіп, бүгінде ордабұзар жа-
сына келіпті. Аталмыш мультфильмнің авторы əрі режиссері
Əмен Хайдаров пен Алматы көркемсурет училищесінің түлек-
тері – Эрнст Бисейітов, Галина Дусенко, Борис Калистратов,
Флобер Мұқанов жəне Еркін Сұлтанбековтер іргетасын қала-
ған қазақ анимациясы өзінің есею жылдарында қандай дəреже-
ге көтеріле алды? Оның қазіргі жағдайы қалай?
Кино саласындағы жаңа өнер – анимация қазақты, қазақ оны
жатсынған жоқ. Қазақ ертегілері мен батырлар жыры, əртүрлі
аңыз əңгімелері анимация киносының бүкіл талап-тілегіне сəй-
кес келетін дап-дайын сценарий болатын. Тек жоғарыда аттары
аталған азаматтар мен қазақ өнерінің аға буын өкілдері: Шəкен
Айманов, Серке Қожамқұлов, Ыдырыс Ноғайбаев, Нұрғиса
Тілендиев сынды біртуар перзенттеріміздің көңіл бөліп,
құлшына кірісуін күтіп тұрыпты. Өлі суреттерге «дем салып»,
сөйлетіп, жұртшылыққа ұсынуда, жалпы, жаңа өнердің туып,
өсіп өркендеуінде осы кісілердің еңбегі айрықша көрінді.
Қазақ мультипликация өнерінің дегеннен-ақ мығым қадам
басып кетуінің тағы бір себебі болды. Ол Мəскеу, Ленинград
қалаларындағы кино институттарын тəмамдап келген кадрла-
рымыздың біліктілігі, кəсіби шеберлігінің жоғарылығы еді. Со-
нан болар, өзге елдердегі ұлттық мультипликацияларға қара-
ғанда, біздің бұл жанрымыздың шоқтығы əлдеқайда биік бо-
латын. Тіпті, моңғол, алтай, башқұрт, түрікпен, тəжік, қырғыз
ағайындарымыздың алғашқы мультфильмдерін шығаруға біз-
дің мультипликаторларымыз тікедей көмек көрсетті.